رفتن به محتوای اصلی رفتن به جستجو

اخبار

ضمانت نامه بانکی چیست و چه کاربردی دارد / شرایط صدور ضمانت نامه بانکی و انواع آن

ضمانت نامه بانکی چیست؟

یکی از خدمات مهم بانک‌ها به مشتریان خود صدور و ارائه انواع ضمانت نامه است. بانک‌ها با این اقدام علاوه بر کسب سود، مبادلات اقتصادی را تسهیل و به رشد اقتصادی یک جامعه کمک می‌کنند.

از این رو، می‌توان انتظار داشت اغلب بانک‌ها توجه ویژه‌ای به این بخش داشته باشند و با توان افزوده ای، در این بخش ورود پیدا کنند تا بتوانند سهم مناسبی از بازار صدور ضمانت نامه را به خود اختصاص دهند.

ضمانت نامه بانکی قرارداد یا سندی است که به موجب آن صادر کننده (ضامن) حسب درخواست متقاضی (مضمون عنه) تعهد می‌کند بدون هیچ قید و شرط عندالمطالبه یا در سررسید معین مبلغ معینی وجه نقد از بابت موضوع خاصی که مربوط به مضمون عنه است به ذینفع (مضمون له) یا به حواله کرد او پرداخت کند.

از این رو اهمیت ضمانت نامه و تعهداتش برای بانک به مانند تسهیلات پرداختی بسیار زیاد است و دقت در صدور ضمانت نامه و اعتبارسنجی مشتری از پیش نیاز‌های مهم صدور ضمانت نامه است.

نقطه شروع و تکیه گاه اصلی ضمانت نامه بانکی، درخواست و دستور مشتری بانک است که او را ضمانت خواه یا مضمون عنه گویند و مبنای آن قراردادی است که قبلاً بین ضمانت خواه و ذینفع ضمانت نامه منعقد شده است.

به موجب ماده ۶۸۴ قانون مدنی عقد ضمان عبارت است از اینکه شخص مالی را که بر ذمه دیگری است به عهده بگیرد.

بانک با صدور ضمانتنامه بانکی تعهد می‌کند درصورتیکه متعهد (ضمانتخواه/ مضمون عنه) تعهدات پیش بینی شده موضوع ضمانتنامه را در مواعد معین نپردازد و یا اینکه از انجام صحیح و به موقع تعهدات خود به هر علت خودداری کند، به مجرد اعلام ذینفع (مضمون له و یا سازمانی که ضمانتنامه در قبال او صادر می‌شود) قبل از انقضای سررسید، وجه الضمان یا مبلغ قید شده در ضمانتنامه را در وجه ذینفع (مضمون له) بپردازد.

ضمانتنامه‌های بانکی غیرقابل انتقال بوده و فقط توسط ذینفع مندرج در متن ضمانتنامه قابل استفاده است.

انواع ضمانت نامه بانکی

۱. ضمانت نامه‌های مناقصه یا مزایده

یکی از انواع ضمانت نامه‌های بانکی، ضمانت نامه‌های مناقصه یا مزایده است. سازمان‌ها و مؤسسات دولتی برای خریدوفروش کالا‌های خود به برگزاری مناقصه و مزایده می‌پردازند.

هر کدام از شرکت‌کنندگان در مناقصه یا مزایده به‌همراه پیشنهاد خود برای خرید یا فروش ضمانت نامه‌ای به نهاد برگزارکننده‌ مناقصه ارائه می‌کند تا درصورت برنده‌شدن در مناقصه یا مزایده و انصراف از آن، ذینفع ضمانت نامه بتواند از آن استفاده کند.

۲. ضمانت نامه تعهد پرداخت

این ضمانت نامه‌ها به‌منظور انجام قبول پرداخت دیونی در سررسید معین ازطرف بانک صادر می‌شوند.

۳. ضمانت نامه گمرکی

وقتی کالایی وارد می‌شود، درصورتی‌که واردکننده نتواند حقوق گمرکی را نقدی پرداخت کند، ضمانتنامه‌هایی را با سررسید‌های معین نزد گمرک می‌سپارد و اگر نتواند در سرسید‌های معین مبالغ ضمانت نامه را پرداخت کند، مشمول جریمه‌ تأخیر تأدیه می‌شود.

۴. ضمانت نامه‌های پیمان

اغلبِ مواردِ استفاده از ضمانت نامه‌ها وقتی است که دولت به‌عنوان کارفرما اجرای پروژه‌های عمرانی و تولیدی را به‌عهده پیمانکاران می‌گذارد.

در سال‌های اخیر، برای انعقاد قرارداد‌هایی این‌چنینی که پیچیده و طولانی‌اند، شرایطی به‌صورت پیش‌فرض گذاشته شده که قواعدی همه‌جانبه را مقرر کرده‌اند که شرایط عمومی پیمان نامیده می‌شوند.

۵. ضمانت نامه حسن انجام تعهد

این نوع ضمانت نامه صادر می‌شود تا حسن انجام تعهدات و انجام تعهدات در موعد مقرر را ضمانت کند. این ضمانت نامه غالبا برای حسن انجام تعهدات ناشی از امضا پیمان اخذ می‌شود.

۶. ضمانت نامه پیش پرداخت

پس از امضای پیمان و قبول شرایط آن توسط پیمانکار، کارفرما جهت تجهیز کارگاه یا تکمیل لوازم موردنیاز جهت عملیات درصدی از مبلغ مقررشده میان طرفین را به پیمانکار پرداخت می‌کند و درمقابل ضمانت نامه‌ای با همین عنوان از پیمانکار می‌گیرد.

با گذشت زمان و انجام تعهدات از سوی پیمانکار مبلغ این ضمانت نامه به‌تدریج کاهش می‌یابد.

۷. ضمانت نامه استرداد کسور وجه الضمان

کارفرما برای تضمین حسن انجام کار، مبالغی را از پیمانکار دریافت می‌کند.

این مبلغ ده درصد از صورت‌وضعیت‌های پیمانکار است. این مبالغ در حسابی نزد کارفرما نگهداری می‌شود.

۸. ضمانت نامه حسن انجام کار

پس از پایان عملیات و انجام پروژه، کارفرما از پیمانکار ضمانت نامه‌ای می‌گیرد که صحت انجام عملیات و سلامت اجرای پروژه را تضمین می‌کند.

این ضمانت نامه، ضمانت نامه حسن انجام کار نامیده می‌شود.

شرایط صدور ضمانت نامه بانکی

برای صدور ضمانت نامه‌های مختلف، بانک‌ها وثایق متعددی براساس توان پرداخت متقاضی ضمانت نامه دریافت می‌کنند که به شرح زیر هستند:

الف) وجه نقد یا طلا یا اسناد خزانه یا اوراق قرضه‌ دولتی و اوراق مشارکت منتشره براساس مجوز بانک مرکزی یا سپرده‌ سرمایه گذاری مدت‌دار یا حساب‌های پس‌انداز قرض الحسنه نزد بانک یا گواهی‌های سپرده‌های سرمایه گذاری مدت‌دار یا اوراق قرض الحسنه یا حساب‌های ارزی یا حساب سرمایه گذاری مدت‌دار متقاضی نزد سایر بانک‌ها.
ب) تضمین بانک‌ها یا مؤسسات اعتباری غیربانکی معتبر خارجی.
ج) سفته با ضمانت قابل‌قبول بانک، اموال غیرمنقول، برگ وثیقه‌ی انبار‌های عمومی مربوط به کالا، سهام شرکت‌هایی که در بورس پذیرفته‌شده باشند، کشتی و هواپیما.
معمولاً یک یا ترکیبی از وثایق مذکور از مشتری گرفته می‌شود.

ضمانت نامه‌های بانکی گرچه بر پایه‌ عقد ضمان و پذیرش پرداخت بدهی بدهکار استوارند، اما درواقع اسنادی هستند که پشتوانه‌ مالی آن‌ها را متقاضی ضمانت نامه تأمین می‌کند.

افزایش مجدد مزد کارگران در شورای عالی کار

رئیس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران با اشاره به تأثیر گرانی ها بر جامعه کارگری گفت: به دنبال این هستیم که در جلسه شورای عالی کار بحث افزایش دستمزد مجدد کارگران را بررسی کنیم چرا که حقوق فعلی پاسخگوی هزینه ای معمولی زندگی نیست.

ابوالفضل فتح الهی،رئیس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران درباره تأثیر گرانی ها بر سبدمعیشت خانوار کارگری گفت:افزایش قیمت مسکن (خرید و اجاره بها) بخش عظیمی از درآمد کارگران را شامل می شود. در چند ماه گذشته با افزایش ۳۰تا۴۰ درصدی قیمت مسکن شرایط کارگران برای زندگی بسیار دشوار شد.

وی با بیان اینکه درآمد کارگران کفاف خرید مسکن را نمی دهد گفت: اگر تا چند سال گذشته جامعه کارگری با قرض و گرفتاری می تواند منزلی در ابعاد کوچک را خریداری کند، افزایش قیمت مسکن طی چند ماه گذشته به سمتی رفت که در حال حاضر کارگران برای اجاره بهای مسکن غصه دار هستند. اکثر کارگران به حاشیه شهرها رفته تا شاید بتوانند مسکنی با قیمت مناسب را تهیه کنند. امکان خرید مسکن برای کارگران دیگر وجود ندارد. کارگران پس اندازی برای خرید مسکن ندارند چرا که از هزینه های روزمره خود عقب هستند. افزایش دستمزد سال ۹۷ کارگران نتوانست پوشش تمام هزینه های زندگی را بدهد،تا حد بسیار اندک عقب ماندگی مزدی سال ۹۶را جبران کرد.

فتح الهی با تأکید بر اینکه هیچ قانونی مبنی بر اینکه دستمزد کارگران تنها یک بار در سال افزایش یابد وجود ندارد اظهار داشت: در جلسه های آینده شورای عالی کار به طور ۱۰۰ درصد بحث افزایش مجدد دستمزد را بررسی خواهیم کرد. با توجه به شرایطی که تمام کالاها گران شده اند ،درخواست بررسی مجدد افزایش دستمزد را داریم و در جلسات شورای عالی کار افزایش دستمزد را بازنگری می کنیم.

رئیس کانون عالی انجمن های صنفی کارگران با اشاره به تعدیل های متعدد در سال ۹۷ گفت: تولید کنندگان با مشکلات متعدد در افزایش قیمت مواد اولیه و رکود در فروش محصولات خود مواجه هستند و در حال حاضر تورم بالایی در بازار و جامعه دیده می شود،اما تولید کنندگان برای کنترل هزینه های خود از اولین اهرم که تعدیل نیروی کار است استفاده می کنند.کارگران در کنار گرانی ها و عقب ماندگی مزدی مشکل بیکاری و عدم امنیت شغلی را دارند.

وی با بیان اینکه ثباتی در اقتصاد وجود ندارد و تولیدکنندگان نمی توانند روی اقتصاد برنامه ریزی کنند گفت: تعدیل نیروی کار به دلیل افزایش دستمزد نیست، عده ای تصور می کنند که افزایش مزد باعث تعدیل نیروی کار می شود، این در حالی است تولید کنندگان مشکلات مالیاتی، بی ثباتی بازارتولید و مصرف، افزایش قیمت مواد اولیه، افزایش نرخ دلار، افزایش نرخ تورم، افزایش رکود حاکم بر اقتصاد تنها بخشی از مشکلات تولید کنندگان است. در ۳ماهه ابتدای سال۹۷ مواد اولیه برخی کارخانه ها تا ۲برابر قیمت قبلی افزایش یافت و همین موضوع باعث می شود که تولید کنندگان نیروی کار را تعدیل کنند.آمارها نشان می دهد بین ۸تا ۱۰ درصد هزینه های سربار را هزینه دستمزد تشکیل می دهد اما متأسفانه برخی از افزاد تصور می کنند که تنها دلیل تعدیل و بیکاری کارگران افزایش دستمزد است.

فتح الهی با بیان اینکه بخشی از افزایش قیمت به تحریم ها ارتباطی ندارد گفت: افزایش قیمت دلار بهانه ای برای بخش های مختلف اقتصادی برای افزایش قیمت است. یکی از دغدغه‌های مهم کارگران در کنار امنیت شغلی، تامین معاش است و معیشت کارگران سالهای سال است که از تورم واقعی عقب افتاده و قدرت خرید کارگران به شدت تنزل یافته است.